Endokrine Chirurgie

Endokrine Chirurgie

Guatr

Tiroid bezinin herhangi bir sebepten dolayı büyümüş haline ‘Guatr’ adı verilmektedir. Guatr tek başına bir hastalık olmaktan ziyade tiroid bezinin az, normal ya da daha çok çalışmasıyla birlikte ortaya çıkan tiroid bezi büyümelerini ifade eder. Tiroid bezi, salgıladığı hormonlar yardımıyla vücudumuzun alışma hızını düzenlemektedir.

Guatr Belirtileri Nelerdir?

  • Boyun ön tarafında meydana gelen şişlik
  • Öksürük
  • Yutma güçlüğü
  • Ses kısıklığı
  • Nefes darlığı

Guatr bazı olgularda hiçbir belirti vermeyebilir.

Tiroid hormonlarının gerektiğinden çok salgılanması halinde; baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı, titreme, sinirlilik, bulantı, kusma ve ishal meydana gelebilir. Tiroid bezinin salgıladığı hormonların normalden az olması durumunda ise kilo alma, kabızlık, halsizlik, ciltte kuruma, saç dökülmesi gibi semptomlar görülebilir.

Guatrın Sebepleri Nelerdir?

  • Tiroid bezinin normalden fazla çalışması
  • Tiroid bezinin normalden az çalışması
  • İyot eksikliği
  • Tiroid bezi iltihaplanması
  • Tiroid kanseri
  • Tiroid bezinin içinde ve üzerinde meydana gelen küçük şişlikler (nodüller)

Guatr Tanı ve Tedavisi

Muayene, ultrason ve kan tetkiki ile guatr teşhis edilebilir.

Guatrın tedavisi, guatrın büyüklüğüne, belirti ve bulgularına, sebeplerine göre farklılık göstermekle birlikte; ilaç tedavisi, radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi tedavi olmak üzere 3 farklı uygulama bulunmaktadır.

  • Hormon eksikliği bulunan hastalara tiroid hormonu ilaç olarak verilmektedir.
  • Hormon fazlalığı olan hastalara hormon yapımını baskılayacak ilaçlar verilerek hormon düzeyi normale çekildikten sonra ameliyat veya radyoaktif iyot tedavisi uygulanır.
  • Hormon seviyelerinin normal olduğu ve nodüllerin görüldüğü vakalarda genellikle cerrahi tedavi uygulanır.

Tiroid

Tiroid bezi boynun hemen önünde bulunan kelebek şeklinde, hormon üreten ve bu hormonları kana veren bir bezdir. Ürettiği hormonlarla vücutta besinlerden enerji oluşmasını sağlar. İnsan vücudu yaşamı süresince bu hormonlara ihtiyaç duyar.

Tiroid Nodülleri

Tiroid nodülleri boynun ön tarafında yerleşmiş bir hormon bezimiz olan tiroid organı dokusunda gelişen sıvı içerikli ya da doku kıvamındaki (solid) kitlelerdir. Nodüller tek başına olabilecekleri gibi birden çok da görülebilir. Tiroid bezinde nodül yapan pek çok neden vardır. Bunlardan biri de kanserdir. Çok Nadir görülse de (%5) kanser bu nedenler arasında en önemli olanıdır.

Tiroid Nodülü Belirtileri

Çoğu tiroid nodülü herhangi bir belirtiye sebep olmamakla birlikte çok az da olsa boyundaki diğer dokulara baskı yaparak aşağıdaki belirtilere yol açabilir:

  • Yutkunma ve solunum güçlüğü
  • Ses kısıklığı ve diğer ses sorunları
  • Boyun ağrısı
  • Guatr (tiroid bezi şişmesi)

Tiroid nodülleri tiroid hormonu üretmeye başlarsa (ki bu türlerine zehirli tiroid nodülü denmektedir) hipertiroidi meydana gelebilir. Hipertiroidi aşağıdaki belirtilere sebep olabilir:

  • Asabiyet, sabırsızlık
  • Kaslarda zayıflık, titremeler
  • Görme problemleri
  • Sıcağa dayanamama, aşırı terleme
  • Nefes darlığı
  • Saç ve tırnakların zayıflaması
  • Nabzın artması; taşikardi veya çarpıntı (aritmi)

Tiroid nodülleri bazı durumlarda hipotiridiye (tiroid hormonu düşüklüğü) yol açabilir ve aşağıdaki belirtiler ortaya çıkar:

  • Sürekli yorgun hissetmek
  • Düzensiz veya ağır adet görmek
  • Unutkanlık
  • Cilt kuruluğu
  • Soğuğa dayanamama

Tiroid Nodülü Neden Olur?

  • İyot eksikliği
  • Haşimato hastalığı
  • Tiroidit ve guatr
  • Hipofiz bezi sorunları ve hipotiroidi
  • Risk faktörleri

Tiroid Kanseri

Tiroid bezindeki hücrelerin kansere dönüşmesiyle meydana gelen bir kanser türüdür. Genelde boyunda bir kitle ya da tiroid bezi içinde bir nodül olarak karşımıza çıkar. Tiroid kanserleri diğer kanserler kadar kötü seyreden bir kanser türü değildir. Çoğu tedavi ile yok edilebilir.

Tiroid kanseri tek tip değildir. Sıklık sırasına göre:

  • Papiller kanser
  • Folliküler kanser
  • Medüller kanser
  • Anaplastik kanser

olmak üzere 4 gruba ayrılır.

Tiroid Kanseri Belirtileri Nelerdir?

  • Boyunda ele gelen veya görülebilen kitle
  • Ses değişikliği, seste kalınlaşma
  • Yutma güçlüğü, boğazda takılma hissi
  • Solunum güçlüğü
  • Boyun veya boğazda ağrı
  • Boyundaki lenf bezlerinde büyüme

Tiroid Kanseri Neden Olur?

  • Tiroid hastalıkları
  • Radyasyon
  • Şeker Hastalığı
  • Diğer risk faktörleri

Tiroid Kanseri Tanısı ve Tedavisi

Tiroid nodülüne yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi ya da tiroid nodülünün cerrahi ile çıkartılması sonrası patolojik inceleme ile tiroid kanseri tanısı konur.

Tiroid kanserinde tedavi kanserin tipi ve evresine göre değişmekle beraber, primer tedavi cerrahidir.

Cerrahi Tedavi

  • Tiroid bezinin alınması
  • Hormon takviyesi
  • Radyoaktif iyot tedavisi
  • Radyasyon tedavisi ve kemoterapi

Paratiroid Adenomları

Paratiroid adenomu, aşırı parathormon salgısı ile karakterize paratiroid bezinin iyi huylu tümörüdür.

Normalde bir mercimek tanesi büyüklüğünde olan Paratiroid bezi, bazen bir ya da daha fazla büyür ve çok daha fazla hormon salgılar. Normalden fazla büyük olan bu bezlere ‘paratiroid adenomu’ sebep oldukları hastalığa ise ‘primer hiperparatiroidi’ denmektedir. Primer hiperparatiroidi kanda kalsiyum seviyesinin aşırı yükselmesi (hiperkalsemi) ile sonuçlanır.

Ender de olsa adenom olmadan birden fazla paratiroid bezinin büyümesi ve aşırı hormon salgısı söz konusu olabilir. Bu durumda primer hiperparatiroidiye sebep olur.

Çok nadiren paratiroid kanserleri de primer hiperparatiroidiye neden olmaktadır.

Paratiroid adenomunun-primer hiperparatiroidinin belirtileri nelerdir?

Hastaların yaklaşık olarak %80’inde hiçbir belirti görülmemektedir.

Genellikle menopoz sonrası ve hipertansiyonu olan kadınlarda karşımıza çıkar.

Kanda kalsiyum seviyesinde artışa sebebiyet vermesi dolayısıyla hiperkalsemi belirtileri görülmektedir. Bu belirtiler:

  • Kas güçsüzlüğü
  • Yorgunluk
  • Halsizlik
  • Kas ağrıları
  • Depresyon

gibi spesifik olmayan belirtilerdir. Yani bu şikayetler nedeniyle çoğu zaman bu hastalık akla gelmez.

Hiperkalsemi şiddetli olan hastalarda:

  • Kemik erimesi
  • Böbrek taşları
  • Sık idrara çıkma
  • Karın ağrısı
  • Bulantı kusma
  • Hafıza bozuklukları
  • Kişilik değişiklikleri
  • Kabızlık

gibi belirtiler kendini gösterebilir.